سلام به شما شنونده‌ها و همراهان عزیز مانیمکس؛ سالهاست در کنار شما برای خدمات ارزی بین استرالیا و ایران هستیم.
امروز یکشنبه نوزدهم مهر ۱۴۰۵، برابر با یازدهم اکتبر ۲۰۲۶، با یک اپیزود دیگه از پادکست هفتگی مانیمکس در خدمت شما هستیم.
این هفته می‌خوایم درباره یکی از مهم‌ترین روابط اقتصادی استرالیا صحبت کنیم؛ رابطه استرالیا و چین و اینکه تغییرات اقتصاد چین چطور می‌تونه روی صادرات، سنگ‌آهن، دلار استرالیا و در نهایت زندگی اقتصادی خانواده‌ها در استرالیا اثر بذاره.
وقتی درباره اقتصاد استرالیا صحبت می‌کنیم، نمی‌شه نقش چین رو نادیده گرفت. چین همچنان بزرگ‌ترین شریک تجاری استرالیاست و حجم تجارت دوطرفه کالا و خدمات بین دو کشور در سال ۲۰۲۴ بیش از سیصد میلیارد دلار استرالیا بوده.
اما اهمیت چین فقط به حجم تجارت محدود نمی‌شه. بخش بزرگی از درآمد صادراتی استرالیا از فروش مواد اولیه به اقتصاد چین میاد؛ مخصوصاً سنگ‌آهن، انرژی و بعضی محصولات کشاورزی.
در تازه‌ترین آمار تجارت استرالیا که اول اکتبر منتشر شد و مربوط به ماه اوت بود، ارزش صادرات سنگ‌آهن کلوخه‌ای به چین نسبت به ماه قبل حدود هجده درصد بیشتر شد. ارزش صادرات زغال‌سنگ حرارتی به چین هم در همان ماه حدود سی درصد افزایش داشت.
این اعداد نشون می‌ده که تقاضای چین همچنان برای اقتصاد استرالیا اهمیت زیادی داره. البته افزایش ارزش صادرات همیشه به معنی افزایش قیمت کالا نیست و می‌تونه ناشی از افزایش حجم صادرات هم باشه.
از طرف دیگه، تازه‌ترین شاخص مدیران خرید چین که در سی‌ام سپتامبر منتشر شد، نشانه‌هایی از بهبود فعالیت اقتصادی داشت. شاخص تولید کارخانه‌ای چین در سپتامبر به ۵۰.۱ رسید و دوباره وارد محدوده رشد شد.
چین؛ چرا عبور از عدد ۵۰ مهم است؟
شاخص مدیران خرید یا Purchasing Managers’ Index که به اختصار PMI گفته می‌شه، یک شاخص ماهانه‌ست که وضعیت سفارش‌های جدید، تولید و فعالیت شرکت‌ها رو بررسی می‌کنه و معمولاً زودتر از خیلی از آمارهای رسمی، تصویری از وضعیت اقتصاد ارائه می‌ده.
عدد بالاتر از ۵۰ معمولاً به معنی گسترش فعالیت اقتصادیه و عدد پایین‌تر از ۵۰ نشانه انقباضه.
در ماه اوت، شاخص تولید کارخانه‌ای چین ۴۹.۸ بود؛ یعنی کمی پایین‌تر از مرز ۵۰. اما در سپتامبر این عدد به ۵۰.۱ رسید.
در کنار اون، شاخص فعالیت بخش غیرتولیدی چین هم به ۵۰.۲ رسید که نسبت به ماه قبل ۱.۲ واحد افزایش داشت. در جزئیات این آمار، شاخص خدمات به ۵۰.۲ و شاخص ساخت‌وساز به ۵۰.۳ رسید.
البته فاصله بین ۵۰ و ۵۰.۱ یا ۵۰.۲ به‌تنهایی به معنی یک تغییر بزرگ در اقتصاد چین نیست. موضوع مهم‌تر اینه که آیا این بهبود در ماه‌های بعد هم ادامه پیدا می‌کنه یا نه.
برای استرالیا، این موضوع اهمیت زیادی داره؛ چون وقتی کارخانه‌های چین بیشتر تولید می‌کنن، معمولاً به انرژی، فولاد و مواد اولیه بیشتری نیاز دارن و استرالیا یکی از بزرگ‌ترین تأمین‌کنندگان این مواد اولیه است.
در مقابل، ضعف بازار مسکن چین و تقاضای داخلی می‌تونه باعث بشه این بهبود تولید به یک رونق گسترده در کل اقتصاد تبدیل نشه. بنابراین برای تحلیل شرایط چین، فقط نگاه کردن به عدد PMI کافی نیست و باید بازار مسکن، مصرف داخلی و سرمایه‌گذاری رو هم در نظر گرفت.
سنگ‌آهن؛ حلقه مهم رابطه استرالیا و چین
در این میان، سنگ‌آهن اهمیت ویژه‌ای داره.
چین بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد دنیاست و برای تولید فولاد به سنگ‌آهن نیاز داره. استرالیا هم یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان سنگ‌آهن در جهانه.
به همین دلیل، بین فعالیت اقتصادی چین و درآمد صادراتی استرالیا ارتباط بسیار نزدیکی وجود داره.
وقتی ساخت‌وساز، تولید صنعتی و سرمایه‌گذاری در چین افزایش پیدا می‌کنه، تقاضا برای فولاد هم می‌تونه بیشتر بشه و این موضوع از طریق بازار سنگ‌آهن روی درآمد صادرکنندگان استرالیایی اثر می‌ذاره.
اما اگر بازار مسکن چین ضعیف باشه، پروژه‌های ساختمانی کاهش پیدا کنن یا تولید فولاد پایین بیاد، تقاضا برای سنگ‌آهن هم می‌تونه تحت فشار قرار بگیره.
در چنین شرایطی، حتی اگر حجم صادرات استرالیا بالا باقی بمونه، کاهش قیمت جهانی سنگ‌آهن می‌تونه ارزش صادرات و درآمد شرکت‌های معدنی رو کاهش بده.
بنابراین فقط این سؤال مهم نیست که «چقدر سنگ‌آهن صادر شده؟»؛ سؤال مهم‌تر اینه که «سنگ‌آهن با چه قیمتی فروخته شده و تقاضای چین در ماه‌های آینده چه مسیری خواهد داشت؟»
رابطه چین با زندگی روزمره خانواده‌ها
حالا سؤال مهم اینه که این رابطه چه ارتباطی با زندگی روزمره یک خانواده در استرالیا داره؟
در نگاه اول، صادرات سنگ‌آهن یا آمار تولید کارخانه‌های چین ممکنه موضوعاتی کاملاً دور از زندگی روزمره به نظر برسن، اما اثر اون‌ها می‌تونه از چند مسیر به خانوارها منتقل بشه.
مسیر اول، درآمد و اشتغاله.
وقتی تقاضای چین برای کالاهای استرالیا قوی باشه، فعالیت بخش‌هایی مثل معدن، انرژی، حمل‌ونقل و خدمات مرتبط با صادرات هم می‌تونه حمایت بشه.
شرکت‌های بزرگ‌تر ممکنه سرمایه‌گذاری بیشتری انجام بدن، پروژه‌های جدید شکل بگیره و تقاضا برای نیروی کار افزایش پیدا کنه.
در نتیجه، رابطه اقتصادی استرالیا و چین فقط در آمار صادرات دیده نمی‌شه و می‌تونه روی بازار کار و درآمد خانوارها هم اثر داشته باشه.
مسیر دوم، دلار استرالیاست.
دلار استرالیا تا حدی به چشم‌انداز اقتصاد چین و قیمت کالاهای صادراتی استرالیا حساسه.
وقتی بازار انتظار داشته باشه اقتصاد چین قوی‌تر بشه و تقاضا برای کالاهای استرالیا افزایش پیدا کنه، این موضوع می‌تونه از دلار استرالیا حمایت کنه.
در مقابل، نگرانی درباره کاهش رشد چین یا افت قیمت کالاهای صادراتی می‌تونه فشار بیشتری روی دلار استرالیا ایجاد کنه.
این موضوع برای مهاجرانی که برای خانواده‌شون در ایران پول می‌فرستن اهمیت بیشتری پیدا می‌کنه.
فرض کنید یک خانواده در استرالیا هر ماه مقدار مشخصی دلار برای ایران ارسال می‌کنه. اگر ارزش دلار استرالیا در بازارهای جهانی تغییر کنه، ارزش این مبلغ در زمان تبدیل به ارزهای دیگر و در نهایت مقدار پولی که در ایران دریافت می‌شه هم می‌تونه تغییر کنه.
بنابراین اخبار مربوط به اقتصاد چین، حتی اگر در ظاهر فقط درباره کارخانه‌ها، سنگ‌آهن یا صادرات باشه، می‌تونه برای یک مهاجر استرالیایی که بخشی از درآمدش رو به ایران منتقل می‌کنه، موضوعی کاملاً ملموس باشه.
اقتصاد جهان؛ چین تنها عامل نیست
البته چین تنها عامل اثرگذار روی اقتصاد و دلار استرالیا نیست و هم‌زمان چند متغیر جهانی دیگه هم نقش دارن.
یکی از مهم‌ترین اون‌ها بازار کالاها و انرژیه.
در روزهای اخیر قیمت نفت همچنان تحت تأثیر تحولات خاورمیانه بالا و پرنوسان بوده. قیمت بالاتر انرژی از یک طرف می‌تونه هزینه حمل‌ونقل و بعضی کالاها و خدمات رو در استرالیا افزایش بده و از طرف دیگه فشار تورمی ایجاد کنه.
نرخ بهره در اقتصادهای بزرگ هم روی بازارهای مالی و ارزها تأثیر داره.
در هفته گذشته، افزایش بازدهی اوراق آمریکا و قدرت گرفتن دلار آمریکا به فشار روی دلار استرالیا کمک کرد.
در پایان هفته، دلار استرالیا حدود یک ممیز چهار دهم درصد نسبت به هفته قبل افت داشت و حوالی شصت و نه سنت آمریکا معامله می‌شد.
این یعنی حتی اگر خبرهای مربوط به چین مثبت باشن، عوامل دیگری در اقتصاد جهان می‌تونن هم‌زمان مسیر دلار استرالیا رو تغییر بدن.
پس تصویر کلی چیست؟
اگر بخوایم همه این عوامل رو کنار هم بذاریم، اقتصاد استرالیا همچنان به عملکرد اقتصاد چین حساسه، اما چین تنها عامل تعیین‌کننده نیست.
از یک طرف، نشانه‌هایی از بهبود فعالیت تولیدی چین دیده می‌شه و آمار صادرات استرالیا به چین هم در بعضی بخش‌ها افزایش داشته.
از طرف دیگه، ضعف بازار مسکن چین و تقاضای داخلی این کشور همچنان یک ریسک مهمه و هنوز نمی‌شه گفت اقتصاد چین وارد یک دوره رونق قدرتمند و پایدار شده.
برای استرالیا، مسئله اصلی اینه که آیا تقاضای چین برای سنگ‌آهن و سایر مواد اولیه در ماه‌های آینده همچنان قوی باقی می‌مونه یا نه.
اگر این تقاضا پایدار بمونه، می‌تونه از درآمدهای صادراتی، اشتغال و فعالیت اقتصادی حمایت کنه.
اگر هم رشد چین دوباره ضعیف بشه، اثر اون می‌تونه از مسیر صادرات، سرمایه‌گذاری و دلار استرالیا به اقتصاد داخلی منتقل بشه.
برای ما به عنوان مهاجر، مهم اینه که این زنجیره رو بشناسیم؛ چون اقتصاد جهانی موضوعی دور از زندگی روزمره ما نیست.
تغییر در اقتصاد چین می‌تونه به بازار سنگ‌آهن برسه، از اونجا به درآمد صادراتی استرالیا منتقل بشه، روی دلار استرالیا اثر بذاره و در نهایت برای کسی که در استرالیا درآمد داره، هزینه‌های روزمره پرداخت می‌کنه یا برای خانواده‌اش در ایران پول می‌فرسته، قابل لمس باشه.
در واقع، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های اقتصاد استرالیا اینه که هم‌زمان به شرایط داخلی خودش و تحولات اقتصاد جهانی وابسته‌ست؛ و چین همچنان یکی از مهم‌ترین حلقه‌های این زنجیره باقی مونده.
ممنون که این هفته هم همراه پادکست هفتگی مانیمکس بودید.
برای اطلاع از آخرین نرخ‌های ارز، اخبار اقتصادی و مطالب مرتبط با خدمات مالی و ارزی، کانال مانیمکس رو دنبال کنید.
تا هفته آینده، براتون آرزوی هفته‌ای موفق و پرانرژی داریم.
خدا نگهدار.
